كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / یازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

Cost-Sharing Strategies for Blockchain-Based Organ Donation Traceability Systems: A Game-Theoretic Approach

نویسندگان :

Mohammad Mohsen Rezaie Nik¹ Parinaz Esmaeili²

1- دانشگاه زنجان 2- دانشگاه علم و صنعت ایران

کلمات کلیدی :

بلاک‌چین،اهدا عضو،زنجیره تامین،نظریه بازی،سیاست گذاری سلامت،تقسیم هزینه

چکیده :

اهدای عضو یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های نظام سلامت است که شفافیت، کارایی و اعتماد میان ذی‌نفعان در آن نقشی کلیدی دارد. زنجیره‌های تأمین سنتی در اهدای عضو اغلب با مشکلاتی همچون ناکارآمدی، نبود قابلیت ردیابی و امکان دستکاری داده‌ها مواجه‌اند. فناوری بلاکچین با ویژگی‌هایی چون تغییرناپذیری، تمرکززدایی و شفافیت، راهکاری نوین برای رفع این چالش‌ها ارائه می‌دهد. با این حال، یکی از موانع اصلی در مسیر پذیرش گسترده آن، مسئله اقتصادی تقسیم هزینه است: چه نهادی باید هزینه‌ها را پرداخت کند و سهم هر ذی‌نفع چه میزان باشد؟ این پژوهش با بهره‌گیری از مدل‌های نظریه بازی‌ها به بررسی تقسیم هزینه بین دولت و بیمارستان‌ها در پیاده‌سازی سیستم ردیابی اهدای عضو مبتنی بر بلاکچین می‌پردازد. چهار رویکرد اصلی شامل بازی غیرهمکارانه، بهینه‌سازی رفاه اجتماعی، راه‌حل چانه‌زنی مساوات‌گرایانه و مدل رهبری اشتاکلبرگ توسعه یافته و تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در شرایط غیرهمکارانه تعارض منافع مانع دستیابی به تعادل پایدار می‌شود، در حالی که مدل‌های همکارانه می‌توانند تخصیص‌های منصفانه و قابل‌اجرا فراهم کنند. تحلیل‌های عددی حساسیت نتایج به متغیرهایی مانند هزینه سیستم، حجم تراکنش‌ها و منافع اجتماعی و سازمانی را نشان می‌دهد. یافته‌ها علاوه بر جنبه‌های نظری، توصیه‌های عملی برای سیاست‌گذاران در مسیر پیاده‌سازی منصفانه و کارآمد فناوری بلاکچین در حوزه سلامت عمومی ارائه می‌کنند.