كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / نهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد کلیدی خدمات ناب با رویکرد فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی

نویسندگان :

دکتر مهدی اجلی¹

1- استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

کلمات کلیدی :

خدمات ناب،ابعاد کلیدی،فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی،صنعت گاز

چکیده :

تولید/خدمات ناب یکی از مفیدترین ابزارهای بهبود بهره‌وری و از رایج‌ترین پارادایم‌ها در حذف اتلاف در صنایع تولیدی یا خدماتی می‌باشد. هدف نهایی از پیاده‌سازی عملیات سیستم تولید/خدمات ناب، ارزش‌آفرینی و بهبود مستمر کیفیت خدمات، کاهش هزینه، به حداکثر رساندن بهره‌وری از تسهیلات، منایع انسانی، سرمایه و رقابت‌پذیری سازمان و نهایتاً ایجاد ارزش افزوده برای مشتریان می‌باشد. سیستم تولید ناب یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های برنامه‌ریزی و کنترل بوده که به لحاظ جامعیت و تحت تأثیر قرار دادن سایر برنامه‌ریزی‌های جامع مدیریتی، در صدر سیستم‌های برتر تولیدی یا خدماتی قرار گرفته است. جهت تحقق اهداف فوق در صنعت گاز کشور، شناسايي و اولویت‌بندی ابعاد کلیدی سیستم تولید/خدمات ناب، مي‌تواند اولين گام در پياده‌سازي این سیستم در این صنعت محسوب شود؛ زيرا تا زماني‌كه مدیران و کارکنان اجرایی سازمان، حول اين عوامل اتفاق‌نظر نداشته باشند و در شناخت و ادراك آن‌ها نسبت به چگونگي پياده‌سازي آن شكاف و اختلاف‌نظر وجود داشته باشد، شكست چنين پروژه‌اي حتمي به‌نظر مي‌رسد. برای این منظور در این مقاله با مرور گسترده‌ی ادبیات، بررسی ابعاد و سابقه‌ی مطالعات صورت‌گرفته در این زمینه و شناسایی ابعاد کلیدی خدمات ناب، مدلی مفهومی از سیستم خدمات ناب ارائه شده است. در ادامه با طراحی و توزیع پرسشنامه‌ای در میان خبرگان و مدیران صنعت و نهایتاً جمع‌آوری 170 پرسشنامه، وضعیت صنعت گاز از نظر بکارگیری و پیاده‌سازی این سیستم با استفاده از آزمون‌های آماری کولموگروف- اسمیرنوف و آزمون میانگین مورد سنجش قرار گرفت که در مجموع حاکی از وضعیت مطلوب صنعت در ارائه‌ی خدمات ناب بود، هرچند که در حوزه «سیستم اطلاعات بصری» وضعیت چندان مطلوبی ندارد و می‌بایستی تقویت گردد. در پایان با توجه به اهمیت و حساسیت اولویت هر یک از ابعاد مدل پیشنهادی جهت پیاده‌سازی موفق در صنعت، این ابعاد با استفاده از رویکرد فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی و از طریق نظرات خبرگان اولویت‌بندی شدند. با عنایت به مدل پیشنهادی و اولویت‌بندی انجام‌شده، یک برنامه‌ی عملی برای پیاده‌سازی موفق خدمات ناب در صنعت گاز فراهم شد.