كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

تحلیل خوشهای در پشتیبانی از تصمیم گیری برای اولویتبندی مراقبت از سالمندان در مراکز بهداشت روستایی

نویسندگان :

آیلین پاکزاد¹ یاسمن خدادوست²

1- دانشکاه کوثر بجنورد 2- دانشکاه کوثر بجنورد

کلمات کلیدی :

داده کاوی،خوشه بندی،سلامت سالمندان،الگوریتم انتشار وابستگی،الگوریتم K-means،الگوریتم K-medoids

چکیده :

سالمندی جمعیت یک چالش جهانی است و شناسایی زیرگروههای همگن سالمندان برای مداخلات هدفمند ضروری است. رشد شتابان جمعیت سالمندی در ایران، نظام سلامت را با چالشهای پیچیدهای در زمینه مدیریت بیماریهای مزمن مواجه ساخته است. هدف این پژوهش، استخراج زیرگروههای همگن سلامت جهت ارتقای دقت غربالگری و تخصیص بهینه منابع در مرکز بهداشت شهرستان بام در استان خراسان شمالی است. در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، دادههای 200 سالمند شامل شاخصهای دموگرافیک و بالینی گردآوری شد. جهت دستیابی به بالاترین دقت، پس از پالایش دادهها با استفاده از الگوریتم انتشار وابستگی (حذف 15 رکورد)، خوشه بندی توسط دو الگوریتم K-Means وK-Medoids انجام شد. در تعیین تعداد بهینه خوشهها، از ترکیب نمودار آرنج بر اساس معیار میانگین فاصله خطی هر نمونه از مرکز خوشه و شاخص دیویس-بولدین استفاده شد. نتایج، الگوریتم K-Means را با شاخص دیویس-بولدین 079/1 به عنوان مدل برتر در چهار خوشه متمایز معرفی کرد. تحلیلها نشان داد متغیرهای «جنسیت»، «فشار خون»، «گروه شغلی» و «مسافت» بیشترین نقش را در تفکیک خوشهها دارند. خروجی مدل، چهار زیرگروه شامل «سالمندان مرد بومی و کمریسک»، «سالمنان زن در معرض ریسک»، «سالمندان مرد پرریسک و دوردست» و «سالمندان زن و کمریسک» را شناسایی نمود. خوشه سوم به عنوان حساسترین گروه، نیازمند خدمات سیار و پایشهای فعال میدانی است. این یافتهها بستر لازم را برای توزیع بهینه منابع درمانی بر مبنای شواهد بالینی فراهم ساخته و استفاده از خروجیهای آن را به عنوان راهبردی اجرایی برای غربالگری دقیقتر سالمندان پیشنهاد میدهد.