كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

اولویت بندی راهبردهای مدیریت زیستمحیطی در صنعت لبنی با استفاده از رویکرد تلفیقی SWOT و فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP)

نویسندگان :

محمود اقتصادی فرد¹ لیلا یاربی² نرگس پارسایی³

1- دانشگاه صنعتی شیراز 2- دانشگاه صنعتی شیراز 3- دانشگاه صنعتی شیراز

کلمات کلیدی :

مدیریت زیستمحیطی،صنعت لبنی،فرآیند تحلیل شبکهای (ANP)،تحلیل SWOT،تصمیمگیری چندمعیاره،بازچرخانی پساب

چکیده :

صنایع لبنی به دلیل مصرف قابلتوجه آب، تولید پساب با بار آلودگی آلی بالا، محدودیت منابع آبی و الزامات روزافزون قوانین و استانداردهای زیستمحیطی، نیازمند اتخاذ راهبردهایی هستند که ضمن کاهش پیامدهای زیستمحیطی، بهرهوری مصرف منابع را نیز ارتقا دهند. از آنجا که ارزیابی این راهبردها مستلزم در نظر گرفتن همزمان معیارهای فنی، اقتصادی، مدیریتی و زیستمحیطی و همچنین وابستگیهای متقابل میان آنهاست، استفاده از روشهای متعارف تصمیمگیری سلسلهمراتبی با محدودیتهایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف ارائه یک چارچوب تصمیمگیری برای اولویتبندی راهبردهای مدیریت زیستمحیطی در صنعت لبنی، رویکرد تلفیقی تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها (SWOT) و فرآیند تحلیل شبکهای (ANP) را به کار گرفته است. در این چارچوب، پس از استخراج راهبردهای حاصل از تحلیل SWOT، وابستگیها و بازخورهای میان معیارها و گزینههای تصمیم در قالب یک شبکه تصمیمگیری مدلسازی شده و با تشکیل ماتریسهای مقایسات زوجی و محاسبه سوپرماتریسهای اولیه، وزندار و حدی، اولویت نهایی راهبردها تعیین گردید. نتایج نشان داد بازچرخانی پساب تصفیهشده به خطوط مصرف با بالاترین وزن نهایی، اولویتدارترین راهبرد مدیریت زیستمحیطی است و توسعه زیرساختهای زیستمحیطی و توسعه منابع و آبرسانی در رتبههای بعدی قرار دارند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که رویکرد تلفیقی SWOT-ANP با لحاظ نمودن روابط درونی و وابستگی متقابل میان عناصر تصمیم، چارچوبی توانمند برای پشتیبانی از تصمیمگیری راهبردی در مدیریت زیستمحیطی صنایع لبنی فراهم میآورد و میتواند به بهبود تخصیص منابع و ارتقای پایداری زیستمحیطی این صنعت کمک کند.