كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

یک چارچوب تلفیقی از قیمت گذاری ریسک محور و یادگیری تقویتی عمیق برای مدیریت موجودی فسادپذیر تحت عدم قطعیت تقاضا

نویسندگان :

مبینا کاظمی زریون¹ فهیمه مطیعیان نجار² رضا توکلی مقدم³

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه تهران 3- دانشگاه تهران

کلمات کلیدی :

محصولات فسادپذیر،قیمت گذاری ریسک محور،مدیریت موجودی،یادگیری تقویتی عمیق،الگوریتم ژنتیک،عدم قطعیت تقاضا

چکیده :

مدیریت همزمان قیمتگذاری و موجودی محصولات فسادپذیر، به دلیل کاهش کیفیت محصول در طول زمان و عدم قطعیت تقاضا، یکی از چالشهای مهم در مدیریت زنجیره تأمین به شمار میرود. در این پژوهش، یک چارچوب ترکیبی برای قیمتگذاری و کنترل موجودی ارائه شده است که در آن قیمتگذاری ریسکمحور بر اساس تازگی محصول، شدت تقاضا و احتمال فروشنرفتن کالا انجام شده و ضرایب مدل با استفاده از الگوریتم ژنتیک بهینهسازی میشوند؛ سپس، عامل یادگیری تقویتی عمیق DQN مقدار سفارش را با توجه به شرایط سیستم و قیمتهای حاصل از مدل تعیین میکند. برای ارزیابی عملکرد، روش پیشنهادی با یک روش مبنا مبتنی بر کاهش قیمت ثابت متناسب با سن محصول مقایسه شد و هر دو روش با ساختار تصمیمگیری و شرایط یکسان مورد ارزیابی قرار گرفتند. بهمنظور بررسی قابلیت اطمینان نتایج، هر روش در پنج اجرای مستقل آزمایش و اختلاف عملکرد آنها با استفاده از آزمون آماری بررسی شد. همچنین، تحلیل حساسیت نسبت به پارامترهای کلیدی شامل میانگین تقاضا، زمان تأمین و هزینه از رده خارج شدن انجام گرفت. نتایج نشان داد که روش پیشنهادی میانگین پاداش را از 655.49 به 875.03، معادل 33.49 درصد، افزایش داده و سطح خدمت را از 60.90 به 64.08 درصد بهبود بخشیده است. آزمون آماری نیز معنادار بودن تفاوت عملکرد دو روش را تأیید کرد. علاوه بر این، نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که روش پیشنهادی در تمامی مقادیر بررسیشده از پارامترهای کلیدی، عملکرد برتری داشته و در برابر تغییر شرایط محیطی از پایداری مناسبی برخوردار است. نتایج بیانگر آن است که استفاده از شاخصهای ریسک در فرآیند قیمتگذاری میتواند ضمن افزایش سودآوری، به بهبود سطح خدمت و کاهش ضایعات محصولات فسادپذیر منجر شود.