كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

تحلیل عاملی اکتشافی علل وقوع آتش سوزی و حوادث شهری ‏ ‏ ( مطالعه موردی : کلانشهر مشهد )‏

نویسندگان :

حسن سلمانی بیدسکان¹ احمد گائینی² حسین اقبالی³

1- سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری مشهد 2- دانشگاه امام حسین ع 3- دانشگاه ایوانکی

کلمات کلیدی :

آتش سوزی،حوادث،تحلیل عاملی اکتشافی،ایمنی شهری،مشهد،امداد و نجات

چکیده :

زمینه و هدف:.این پژوهش با هدف شناسایی منشا و علل پنهان مؤثر بر وقوع آتشسوزی و حوادث در کلانشهر مشهد انجام شده ‏است. با توجه به اهمیت ایمنی شهری، درک ساختار عاملی علل وقوع حریق و حوادث شهری میتواند به طراحی برنامه های ایمنی ‏و راهکارهای پیشگیرانه مؤثر کمک کند‎.‎ روش بررسی: تحقیق حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است که با روش تحلیل عاملی اکتشافی‎ ‎انجام شده است. در این تحقیق ابتدا از ‏داده های آماری ثبت شده علل حریق و حوادث سازمان آتشنشانی شهر مشهد طی سالهای 1395 الی 1403 استفاده شد. داده ‏های مربوط به علل و منشا وقوع آتش سوزی در 25 مولفه مختلف و تعداد 110 مورد نمونه و داده های مربوط به حوادث ‏شهری(غیر از آتش سوزی) در 21 مولفه و تعداد 64 مورد نمونه دسته بندی گردیدند. کفایت نمونه و مناسببودن ماتریس ‏همبستگی در بخش آتش سوزی با‎ KMO=0.888 ‎‏ و آزمون بارتلت‎ χ²(300)=2314.183, p<0.001 ‎تأیید گردید و در ‏بخش حوادث شهری با‎ KMO=0.816 ‎و آزمون بارتلت‎ χ²(210)=1000.476 , p<0.001 ‎‏ نیز مورد تائید قرار گرفت‎.‎‏ ‏برای تعیین تعداد عوامل از ترکیب معیار مقدار ویژه بزرگتر از 1 ، نمودار اسکری و تفسیرپذیری نظری استفاده شد‎.‎ یافتهها: تحلیل عاملی اکتشافی، پنج عامل اصلی برای دسته آتشسوزی ها شناسایی کرد که در مجموع 70.75% از واریانس را ‏تبیین میکنند. عوامل اصلی شامل گرمای اجزای شبکه توزیع برق و مشکلات الکتریکی وسائل برقی(46.96%)، بی احتیاطی و ‏رفتارهای پرخطر انسانی (8.13%) ، اشتعال مایعات و گازهای قابل اشتعال(5.97%) و فعالیت های روزانه پرریسک(5.07%) بودند. ‏ در دسته حوادث شهری(امداد و نجات) نیز پنج عامل شناسایی شد که در مجموع 74.14% واریانس را پوشش میدادند . عوامل ‏اصلی شامل محبوس شدن در فضاهای بسته، آسانسور و گیرکردن اعضای بدن(39.412%)، مخاطرات سازهای، آوار ساختمان و ‏سقوط‏‎ ‎های غیرمستقیم (14.658%) ، حوادث آبگرفتگی و اتفاقات زیرساخت آب و فاضلاب شهری (8.838%) و حوادث گاز ‏شهری و مسمومیتهای تنفسی (6.074%) بودند‎.‎