كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

نقش سیاست گذاری در مدیریت ناترازی انرژی با رویکرد مدل سازی ساختاری تفسیری در حالت فازی

نویسندگان :

سید مهدی روحانی پور¹ عقیل زارعی² زینب اشراقی³ فریده نظری منفرد⁴

1- دانشگاه قم 2- دانشگاه قم 3- دانشگاه صنعتی قم 4- پیام نور تهران

کلمات کلیدی :

ناترازی انرژی،بهینهسازی مصرف انرژی،سیاست گذاری،مدل ساختاری تفسیری،فازی،انرژی

چکیده :

افزایش نیاز به انرژی و کاهش برخی منابع انرژی، وضعیت نگرانکنندهای برای زندگی پایدار است. مصرف غیربهینه حاملهای مختلف انرژی از یک سو و عدم تکافوی میزان تولید با رشد مصرف بهدلیل وجود محدودیتها از سوی دیگر، کشور را با چالش رو به گسترش ناترازی انرژی روبهرو کرده است. ازاینرو، هدف پژوهش کنونی، مدل سازی ساختاری برای تحلیل روابط میان عوامل مؤثر بر ناترازی انرژی با تأکید بر نقش سیاست گذاری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از منظر روششناسی، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی است. با مرور ادبیات موضوعی، 9 عامل کلیدی مرتبط با حل چالش ناترازی انرژی شناسایی شد. سپس با بهرهگیری از تکنیک مدل سازی ساختاری تفسیری فازی و نظرسنجی از 15 نفر از خبرگان صنعت و دانشگاه، روابط و سطوح اثرگذاری میان عوامل تحلیل شد. نتایج مدل سازی ساختاری تفسیری در حالت فازی نشان داد که عوامل «سیاستها و قوانین» و «عوامل اقتصادی» به ترتیب در سطوح چهارم و سوم مدل قرارگرفته و به عنوان اثرگذارترین عوامل، نقش پیشران در مدیریت ناترازی انرژی ایفا می کنند. همچنین عوامل «استانداردسازی» «آموزش و فرهنگ سازی» و «فناوری و نوآوری هوشمند» در سطح دوم نقش واسط در انتقال اثرات میان سطوح مختلف مدل را دارند. در نهایت «عوامل زیست محیطی» «پایش عملکرد انرژی» و «عوامل اجتماعی» در بالاترین لایه مدل قرار گرفته و به عنوان عوامل وابسته یا خروجی در مدل شناسایی شدند. دستاورد این مدل میتواند مبنایی علمی برای بازنگری سیاستهای انرژی و ارتقای حکمرانی انرژی در کشور فراهم سازد.