كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

مرور روشهای پیش بینی قیمت برق: مدلهای کلاسیک تا معماریهای پیشرفته

نویسندگان :

پویان عزیزی دوست¹ وحید پاپی²

1- شرکت توزیع نیروی برق خوزستان 2- نیروگاه برق آبی سد کرخه اندیمشک

کلمات کلیدی :

پیش بینی قیمت برق،مدلهای آماری،یادگیری ماشین،یادگیری عمیق،هوش مصنوعی قابل توضیح،تجزیه سیگنال

چکیده :

پیش بینی دقیق قیمت برق در بازارهای روز آینده برای برنامهریزی منابع، مدیریت ریسک و تصمیمگیری ذینفعان حیاتی است، اما سریهای قیمت برق به دلیل غیرخطی بودن، نوسانپذیری بالا، وابستگی به عوامل هواشناختی و تقویمی و وقوع شکستهای ساختاری، پیشبینی آنها را با چالش مواجه کرده است. این مقاله به مرور پژوهشهای اخیر در حوزه پیشبینی قیمت برق میپردازد و سیر تحول روشها را از مدلهای آماری کلاسیک ) ARIMA ، SARIMA ، GARCH ) تا الگوریتمهای پیشرفته یادگیری ماشین و عمیق ) XGBoost ، LSTM ، GRU ، شبکههای کانولوشن، ترانسفورماتور و مکانیسم توجه( ترسیم میکند. همچنین، روشهای تکمیلی نظیر تجزیه سیگنال ( EMD ، VMD ،) رویکردهای گروهی و انباشتگی، مدلسازی تغییر رژیم، هوش مصنوعی قابلتوضیح ) SHAP ، LIME ) و کمیسازی عدمقطعیت مورد بررسی قرار میگیرند. بر اساس مرور پژوهشها از بازارهای مختلف )آلمان، فرانسه، اسپانیا، آمریکا و ...(، نقاط قوت و ضعف هر دسته روشها شناسایی شده و شکافهای تحقیقاتی شامل فقدان چارچوب یکپارچه برای ترکیب عدمقطعیت داده و مدل، نیاز به انتخاب ویژگی پویا، کمبود مطالعات در بازههای زیرساعتی، عدم تبیین مدلهای چندرژیمی با روشهای هوش مصنوعی قابل توضیح و عدم ترکیب دادههای مناقصه با مدلسازی تغییرات ساختاری، استخراج شده است.