كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / یازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

طراحی شبکه زنجیره تأمین خون در شرایط عدم‌قطعیت با رویکرد خوشه‌بندی بهبود‌یافته و تصمیم‌گیری چندمعیاره

نویسندگان :

امیرحسین عموجعفری¹ محمدرضا اکبری جوکار²

1- دانشگاه صنعتی شریف 2- دانشگاه صنعتی شریف

کلمات کلیدی :

زنجیره تأمین خون،برنامه‌ریزی تصادفی دو سطحی،خوشه‌بندی بهبودیافته،تصمیم‌گیری چندمعیاره،مدل‌سازی عدم‌قطعیت،Combined TOPSIS-MAUT

چکیده :

در این پژوهش، یک مدل تصادفی دو سطحی برای طراحی بهینه زنجیره تأمین خون در شرایط عدم‌قطعیت ارائه شده است. در چارچوب مدل پیشنهادی، از یک رویکرد خوشه‌بندی محدودشده بهبود‌یافته برای گروه‌بندی نقاط تقاضا استفاده شده و مکان‌یابی تسهیلات موقت دریافت خون بر اساس رتبه‌بندی ترکیبی MAUT-TOPSIS انجام شده است. وزن‌دهی معیارهای تصمیم‌گیری نیز با بهره‌گیری از روش آنتروپی صورت گرفته است. مدل توسعه‌یافته با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های پوشش جغرافیایی به حل بهینه مسئله تخصیص منابع در شبکه تأمین خون می‌پردازد. نتایج عددی حاصل از حل مدل در محیط واقعی شهر تهران نشان می‌دهد که استفاده از ساختار خوشه‌بندی پیشنهادی و روش رتبه‌بندی ترکیبی، در مقایسه با حالت معمول، موجب کاهش قابل‌توجه در مقدار خون ارسال‌نشده تحت سناریوی بدبینانه شده است؛ به‌گونه‌ای که مجموع خون ارسال‌نشده در سه دوره زمانی از ۱۷۵۹۲ واحد به ۱۴۰۵۰واحد کاهش یافته و این موضوع بیانگر بهبودی در حدود ۲۰ درصد در عملکرد سیستم می‌باشد. علاوه بر این، در مقایسه روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره، استفاده از رویکرد ترکیبی MAUT-TOPSIS موجب افزایش مجموع خون دریافت‌شده از ۱۶۹۹ واحد در روش TOPSIS و ۱۸۸۵ واحد در روش MAUT به ۲۴۶۰ واحد شده است که نشان‌دهنده بهبودی به ترتیب معادل ۴۵ درصد و ۳۱ درصد در عملکرد سیستم جمع‌آوری خون تحت سناریوی بدبینانه می‌باشد.