كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر پذیرش هوش مصنوعی و بلاکچین در زنجیره تأمین هوشمند با استفاده از رویکرد ترکیبی دلفی فازی و BWM بیزی

نویسندگان :

مریم مهرپرور¹ ملیحه آشنا² فاطمه دادمند³

1- دانشگاه بزرگمهر قائنات 2- دانشگاه بزرگمهر قائنات 3- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی،بلاک چین،زنجیره تامین هوشمند،دلفی فازی،روش بهترین-بدترین بیزی،پذیرش فناوری

چکیده :

تتحول دیجیتال زنجیرههای تأمین و افزایش نیاز سازمانها به شفافیت، پیشبینیپذیری، هماهنگی و تابآوری، زمینه استفاده از هوش مصنوعی و بلاکچین را گسترش داده است. بااینحال، پذیرش همزمان این دو فناوری صرفاً به قابلیتهای فنی وابسته نیست و تحت تأثیر عوامل سازمانی، فناورانه، انسانی، اقتصادی، نهادی و بینسازمانی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر پذیرش همزمان هوش مصنوعی و بلاکچین در زنجیره تأمین هوشمند شرکتهای تولیدی ایران انجام شد. ابتدا 25 عامل در شش بعد از ادبیات استخراج و با مشارکت 18 خبره به روش دلفی فازی ارزیابی شد. نتایج فازیزدایی نشان داد 16 عامل امتیاز قطعی برابر یا بیشتر از آستانه 0.70 داشتند و 9 عامل در سطح اجماع پایینتر قرار گرفتند. در مرحله بعد، مجموعه کامل 25 عامل بر اساس قضاوت 15 خبره با BWM بیزی وزندهی شد تا وضعیت اجماع دلفی و اولویت نسبی عوامل بهطور همزمان قابل تفسیر باشد. جمع وزنهای پسین عوامل نشان داد ابعاد فناورانه (0.256)، سازمانی (0.228) و بینسازمانی (0.151) بیشترین اهمیت را دارند. در سطح عوامل، کیفیت و دسترسپذیری داده (0.0607)، حمایت مدیریت ارشد (0.0602)، آمادگی و هماهنگی شرکا (0.0593)، آمادگی دیجیتال و زیرساخت فناوری اطلاعات (0.0531) و اعتماد بینسازمانی (0.0509) در رتبههای نخست قرار گرفتند. رتبهبندی اعتباری نشان داد سه عامل نخست یک خوشه بسیار نزدیک را تشکیل میدهند و برتری هیچیک نسبت به دو عامل دیگر قطعی نیست. بررسی پایداری نیز نشان داد با حذف دو قضاوت دارای بیشترین شاخص ناسازگاری، همبستگی رتبهای با مدل اصلی 0.982 باقی ماند و مجموعه پنج عامل نخست تغییر نکرد. یافتهها نشان میدهد موفقیت پذیرش همزمان هوش مصنوعی و بلاکچین به آمادگی دادهای، تعهد مدیریتی و هماهنگی شبکهای بهصورت توأمان وابسته است.