كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

صفحه اصلی / دوازدهمین كنفرانس بين المللی مهندسی صنايع و سيستم ها

انتخاب و رتبه بندی سهام بر پایه ارزیابی ریسک با استفاده از رویکرد ترکیبی تصمیم گیری چندمعیاره (مطالعه موردی: بورس اوراق بهادار تهران)

نویسندگان :

محمود اقتصادی فرد¹ مریم مهتر²

1- Shiraz University of Technology 2- Shiraz University of Technology

کلمات کلیدی :

انتخاب سهام،ارزیابی ریسم،بورس اوراق بهادار تهران،تصمیم گیری چند معیاره،فرآیند تحلیل سلسله مراتبی،مدل تخصیص خطی

چکیده :

انتخاب و رتبهبندی سهام در بورس اوراق بهادار تهران مستلزم ارزیابی همزمان عوامل مختلف ریسک و بهرهگیری از روشهای علمی تصمیمگیری است. پژوهش حاضر با هدف ارائه یک رویکرد ترکیبی تصمیمگیری چندمعیاره برای انتخاب و رتبهبندی سهام منتخب بورس اوراق بهادار تهران بر پایه ارزیابی ریسک انجام شده است. جامعه اولیه پژوهش شامل 535 شرکت پذیرفتهشده در بازار اول، بازار دوم و فرابورس بود. این شرکتها طی یک فرآیند غربالگری سهمرحلهای مبتنی بر بازدهی، نقدشوندگی و ریسک معاملاتی به 105 شرکت کاهش یافتند و پس از طبقهبندی بر اساس صنعت و انتخاب شرکتهای برتر هر صنعت بر مبنای میانگین حجم معاملات، در نهایت 42 شرکت از 28 صنعت برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. در ادامه، چهار معیار اصلی شامل ریسک مالی، ریسک بازار، ریسک عملیاتی و نقدشوندگی برای ارزیابی سهام در نظر گرفته شد و وزن آنها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی تعیین گردید. سپس سهام منتخب با استفاده از روشهای مجموع وزنی ساده، تاپسیس و ویکور رتبهبندی و نتایج حاصل بهمنظور دستیابی به یک رتبهبندی نهایی منسجم با مدل تخصیص خطی تلفیق شد. بهمنظور بررسی پایداری نتایج، تحلیل حساسیت در هفت سناریوی مختلف انجام گرفت. نتایج نشان داد که رتبهبندیهای حاصل از روشهای مختلف از همبستگی قابل قبولی داشتند و صنایع حملونقل و انبارداری، ارتباطات، سرمایهگذاری و بانکها در میان گزینههای برتر قرار دارند. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که چارچوب پیشنهادی میتواند ابزاری کاربردی و قابلاعتماد برای ارزیابی ریسک و حمایت از تصمیمگیری سرمایهگذاران در انتخاب سهام باشد و اعتبارسنجی بیرونی نیز عملکرد مناسب مدل را نشان داد.